Tuesday, 9 February 2016

සිගරට් බිවුවට මේ ගැනත් දන්නවද?



මම විශ්වාස කරනවා මේ ලිපිය කියවන අයගෙන් 60% වත් දුම්පානය කරන්නන් බව. ඒත්  සිගරට්ටුවේ අතීතය ගැන ඇත්තටම ඔබ දන්නවද? එහි ආරම්භය කොයිතරම් කාලයක් ඈතට දිව යනවද, සිගරට්ටුවක් මුලින්ම අලෙවිකිරීම අරම්භ වුනේ කොහොමද කියන කාරණා ගැන මම හිතන්නේ බොහෝමයක් දෙනා නොදන්නවා ඇති කියලා.  දුම්පානය ගැන කැමැත්ත අකමැත්ත ගැන තියෙන මති මතාන්දර කොහොම වුනත් ඕනෑම දෙයක විකාශණය ගැන දැනන් ඉදීම හොදයි කියන මතයේ ඉදන් මම මේ සටහන ලියන්න අදහස් කරනවා.

දුම්කොල සදහා දීර්ගතම ඉතිහාසයක් තියෙන්නේ ඇමරිකාවෙයි. නමුත් මෙක්සිකෝවේ මායා වරුන්ගේ ගල් ගුහාවල ඇති සිතුවම් වල දුම්කොල භාවිතය ගැන සටහන් තියෙනවා. මෙම සිතුවම් වල අතීතය ක්‍රිස්තු පූර්ව 600ත් 900 අතර කියලා විශ්වාස කෙරෙනවා. ඇමරිකානු රතු ඉන්දියානුවන් දුම්කොල වැවීම ආරම්භ කරලා තියෙන්නේ යුරෝපීන් දකුණු ඇමරිකාවට සොයා ඒමටත් කලිනුයි. මෙම රතු ඉන්දියානුවන් දුම්කොල භාවිතය කරලා තියෙන්නේ විවිද ආගමික හා වෛද්‍යමය කටයුතු සදහායි. ඔවුන් දිනපතාම දුම්පානය කරලා නැහැ.

දුම්පානය සදහා දුම්කොල භාවිතය ශත වර්ෂ ගනනාවක ඉදන් සිදුවෙලා තියෙනවා. දුම්කොල ශාකය ඇමරිකාව තුල වගා කිරීමේ ආරම්භය 17වන ශතවර්ශය දක්වා ඇතට දිවෙනවා. වසර 1800 ගනන් වන විට බොහෝ මිනිසුන් දුම්කොල කුඩා පරිමානයෙන් හෝ භාවිතා කරන්න පුරුදු වෙලා තියෙනවා. නමුත් එය බොහෝම අඩුවෙන්. සාමන්‍යයෙන් වසරකට එක් මිනිසෙක් සිගරට් 40 පමණ පානය කිරීම සිදුවෙලා.

වොශින්ටන් ඩුක්.
කඩදාසි කොලයක් මත ඔතා දුම්කොල සිගරට්ටුවක් ස්වරූපයෙන් භාවිතයට පැමිණිම එන්නේ ඊටත් පසුවයි. නමුත් වැදගත්ම දේ වන්නේ ඒ නිසාම දුම්පානය සදහා වූ කැමත්ත අඩුවී යාමයි. උතුරු කැරොලීනා නගරයේ විසූ වොශින්ටන් ඩූක් නැමැත්තෙක් විසින් මෙලෙස කඩදාසියේ එතූ දුම්කොල සහිත සිගරට්ටුවක් ලාභයක් අරමුණු කර ගෙන පළවෙනි වතාවට අළෙවි කිරීමක්  සිදු කරලා තියෙනවා. ඔහු අක්කර 300ක දුම්කොල වගාවක් හිමිව තිබු අයෙක්. මෙය සිගරට්ටුවක් අළෙවි වූ පළමුවන අවස්ථාවයි. ඒ 1865 වසරේදියි. මෙලෙස අතින් රෝල් කරන ලද සිගරට්ටුව අළේවි වුනේ එවකට වූ සිවිල් යුද්ධයේ නියැලී වුන් සොල්දාදුවන් වෙනුවෙනුයි.




1883 දී ජේම්ස් බොන්සැක් විසින් සිගරට් රෝල් කර දිනකට දහස්
ජේම්ස් බොන්සැක්.
ගනනක් නිපදවිය හැකි යන්ත්‍රයක් හදුන්වා දීම සිදුකරා. ඔහු ඔහුගේ ව්‍යාපාරය ආරම්භ කලේ ඇමරිකානු දුම්කොල සමාගම නමින්. එය මහා පරිමාණයෙන් සිගරට් නිපදීම වෙනුවෙන් ඇරඹි පළමු ව්‍යාපාර ආයතනය වෙනවා. මෙලස යන්ත්‍ර මගින් නිපදීම ආරම්භ කල සිගරට් වලට කලින් තිබුනාට වැඩිය ඉල්ලුමක් ලැබෙනන් පටන් ගන්නේ එමගින් දුම් පානය කිරීම පෙරට වඩා පහසු වූ නිසාවෙනි. මෙනිසා මෙලෙසින් යන්ත්‍ර මගින් කඩදාසි කොලයේ ඔතා නිකුත් කල සිගරට් පෙර මෙන් තමන් විසින්ම සිගරට් සාදාගෙන
පානය කරන්න අකමැත්තක් තිබුන අය අතරේ බොහෝ වේගයෙන් ප්‍රචලිත වුනා.

මෙලෙස ආරම්භ කල ඇමරිකානු දුම්කොල සමාගම 1900 ගනන් වන තුරුම ඇමරිකාව තුල පැවති විශාලතම මෙන්ම බලවත්ම දුම්කොල සමාගම ලෙස පැවතියා. නමුත් 1900 මුල් අවදිය වන විට බොහෝමයක් සමාගම් සිගරට් නිශ්පාදනය අරම්භ කලා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි 1902දී පිලිප් මෝරිස් සමාගමේ ' මැල්බරෝ '  සන්නාමයේ සිගරට් වෙළද පොළට නිකුත් වුනේ.

සිගරට් අලෙවියේ ප්‍රධානතම ඉලක්කය වුනේ පිරිමි පාර්ශවයයි. නමුත් මේ හැම දෙයක්ම වෙනස් වුනේ පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධ කාල වකවානු අතරතුරේදියි. විදෙස්ගත වුන සොල්දාදුවන්ට දිනපතාම සිගරට් නොමිලේ ලබාදෙනු ලැබුවා. නමුත් ඕනෑම ආයතනයක ලාභ ලැබීම අරමුණක් වන නිසාම මේ කාල වකවානුව තුල කාන්තාවන්ට සිගරට් අළෙවි කිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ඔවුන් වෙහෙසුනා. එයට හොදම අවකාශය ලැබුනේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරේදියි. අනිත් කාලයන්ට වඩා මේ වකවානුවේ කාන්තාවන්ට වැඩි නිදහසක් ලැබුන නිසාම කාන්තාවන් සිගරට් පානයට ආකර්ශණය කර ගැනීමට ඔවුනට හැකියාව ලැබුනා.

1944 වන විට සිගරට් නිශ්පාදනය වසරකට බිලියන 300 දක්වා වැඩි වුනා. දුම්කොල ව්‍යාපාර සදහා මනා පසුබිම සැකසෙන්නට යුධමය වාතාවරණය ඉවහල් වුනා. දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වෙද්දී ඇමරිකාව තුල බලවත් දුම්කොල නිශ්පාද සමාගම් 6 නිර්මාණය වී හමාරයි. Philip Morris, R.J. Reynolds, American Brands, Lorillard, Brown & Williamson, සහ  Liggett & Myers ඒ සමාගම් හයයි. ඔවුන් ලෝකය පුරා සිගරට් අලෙවියෙන් ඩොලර් මිලියන ගනන් ලාභයන් උපයන්න පහසුවෙන්ම සමත් වුනා.

තරඟකාරිත්වත් එක්කම සිගරට් සදහා වෙළද ප්‍රචාරණයේ යෙදීමට ඔවුන්ට සිදුවුනා. 1880 දී නිශ්පාදනය ඇරබි රෝස සුවදැති සිගරට් සදහා පසු කාලයේදී ඔවුන් ප්‍රචාරණ උපායක් විදිහට මල් සහ ආදර හැඟීම් ඇති කරවන කාඩ් පත් බෙදා හරින්නට කටයුතු කරලා තියෙනවා. හේල්ස් සමාගමෙන් නිපද වූ ක්‍රියෝල් සිගරට් සදහා ජනප්‍රිය බේස්බෝල් කණ්ඩායමක කාඩ්පත් බෙදා හැරලා තියෙනවා.

කෙසේ නමුත් 1964දී ඇමරිකාව වෙනුවෙන් සිටින ප්‍රධාන ශල්‍ය වෛද්‍යවරයා දුම්පානයේ ඇති භයානක කම ගැන වාර්ථාවක් සකස් කරනවා. එමගින් ඔහු සදහන් කරනවා නිකොටීන් මගින් පෙනහළු පිළිකා ඇති කරනවා කියලා. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1965 වසරෙදී කොන්ග්‍රස් මණ්ඬලය සිගරට් ලේබල් හා ප්‍රචාරණ පනත සම්මත කෙරෙනවා. එමගින් සෑම සිගරට් පැකට්ටුවකම ' සිගරට් ඔබේ සෞඛ්‍යට හානිකර විය හැක ' යන්න සදහන් කිරීම අනිවාර්ය වෙනවා.

මෙය දුම්කොල සමාගම් වල අලෙවිය හා ලාභය වෙනුවෙන් එල්ල වුන දැවැන්ත තර්ජනයක් වුනත් 1980 වන විට එම සමාගම් තම පාරිභෝගිකයන් තමන් ලග රදවාගෙන ඔවුන්ගේ බිය අඩුකිරීමේ අරමුණින් නිකොටින් ප්‍රමාණයන් අඩු සන්නාම සහිත සිගරට් වෙළදපොලට හදුන්වා දෙනවා. සමාගම් විසින් විවිධ ප්‍රමාණයන්ගෙන් නිකොටීන් ප්‍රමණයන් අඩුකරමින් සිගරට් නිෂ්පාදනයට එළැබුන නිසාම 1980 මුල් කාලය ' නිකොටීන් යුද්ධය ' ලෙස ඔවුන් හදුන්වනවා. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ සන්නාම මගින් විවිධ වර්ග වල සිගරට් වෙළදපොළ ආක්‍රමණය කලා.

නමුත් 1984දී කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලය දුම්කොල සම්බන්දයෙන් තවත් පණතක් සම්මත කරනු ලබනවා. එයින් සෑම තුන් මසකට වරක්ම සිගරට් සමාගම් තම ඇසුරුමේ සදහන් කරන අනතුරු හැඟවීමේ ලේබලය වෙනස් කිරීම අනිවාර්ය වනවා. මෙහි ප්‍රතිඵලක් වශයෙනු වෙළදපොළ තුල අදත් දකින්න ලැබෙන අනතුරු හැඟවීමේ ලේබල් හතර නිකුත් වෙන්නේ. 



ඉන් පසුව එළබෙන කාලය සිගරට් නිෂ්පාදකයන්ගේ පැත්තෙන් එතරම්ම හොද කාලයක් වන්නේ නැහැ. එයට හේතුව වන්නේ බොහෝමයක් නීති රීති පනත් සිගරට් වලට එරෙහිව ඇති වීමයි. අනතුරු හැඟවීමේ ලේබලය එහි පළමු ප්‍රතිඵලයි. මේ අතර රූපවාහිනි හා ගුවන් විදුලි මාද්‍ය වලින් සිගරට් ප්‍රචාරණය තහනම් කෙරෙනවා. මේ අතර කොන්ග්‍රසය විසින් ඇමරිකාව පුරා බොහෝමයක් පොදු ගොඩනැගිලි වල මෙන්ම ආපන ශාලාවල දුම්පානය තහනම් කරන පනත් නිකුත් කරනවා. ඒ වගේම 1990න් පසුව ගුවන් යානා වල දුම්පානයත් සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් වනවා.

මෙලෙස වරින් වර නිකුත් වුන පනත් මෙන්ම රජය විසින් අය කරනු ලැබූ බදු ප්‍රමාණයන් ඉහල යෑම නිසාම ඇමරිකාව තුල මුල් බැස ගත් දුම්කොල ව්‍යාපාර වෙනත් රටවල් කරා ඇදෙන්න පටන් ගන්නවා. මේ නිසා ඇමරිකානු දුම්කොල සමාගම් අප්‍රිකාව, දකුණු ඇමරිකාව, ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, පිලිපීනය, ග්‍රීසිය, තායිලන්තය හා ඩොමිනික් ජනරජයේ ප්‍රධාන වශයෙන් දුම්කොල වගාවන් ආරම්භ කර තිබෙනවා.

මෙලෙස විකාශනය වුන සිගරට් නිශ්පාදනය, 2014 වර්ශයේ කල සමික්ශනයකින් ලබාගත් ප්‍රතිපල වල සදහන් ආකාරයට වෙළද නාම 466ක් දක්වා පැතිරී ගිහින් තියෙනවා. ඒවා සුවිශේෂි රස වර්ග 7764කින් සමන්විතයි. එහි සදහන් දත්ත වලට අනුව මේ සෑම සමාගම් වලම ලාභයන්හි එකතුව වසරකට ට්‍රිලියන භාගයක් පමණ වෙතැයි ගනන් බලා තියෙනවා. ඒ අතරම පසුගිය දශකය තුල පමණක් සිගරට් ට්‍රිලියන 43 පමණ අළෙවි වෙලා තියෙනවා. කෙසේ නමුත් දුම්පානය නිසා ඇති වූ පිළිකා වලින් වාර්ථා වුන මරණ සංක්‍යාව පසුගිය දශකය තුල පමණක් මිලියන 60ක් ඉක්මනවනවා.

ජේම්ස් බොන්සැක් හදුන්වා දුන් යන්ත්‍රයෙන් නිමවු පළමු ඇසුරුම් කරන ලද සිගරට් පැකට්ටුව.


Sunday, 31 January 2016

නිර්වින්දන



වෙනදටත් වැඩියෙන් දුම්කොල දාගත්ත සිගරට් එක ඔතන අතරේ වුනත් මම හිටියේ වෙනමම කල්පනාවක. හිස පුරාවට තදින්ම දැනුන වේදනාව අතරේ සිතුවිළි හැම අතකටම විසිරිලා ගියත් මම හිටියේ අතහරින්න කොහෙත්තම අකමැති කල්පනාවක. වෙනදා තරම්ම පිළිවෙලකට නැති වුනත් මට ඕන කරපු විදිහට හදාගත්ත සිගරට් එකත් එක්ක මට ඕන වුනේ මොහොතකට තනි වෙන්න.

යන්තමට වැහිලා තිබුන ජනෙල් තිර වලින් පොඩි එළියක් සාලයට එන්න ඉඩ හදන ගමන් ඒ ලගම තිබුන සෝෆාවෙන් හාන්සි වුනේ හිසේ වේදනාව තදින්ම දැනුන හන්දා. මම එහෙමම ටික වෙලාවක් හිටියා. ඒ දෑස් හුඟක් තදින් තද කරගෙන. අතේ තිබුන සිගරට් එකට හිතේ තියෙන ආසාව එන්න එන්නම වැඩි වුනේ වේදනාවෙන් මිදෙන්න තිබුන එකම ක්‍රමය ඒක කියලා හිත හොදටම දන්න නිසා.

රත් ගිණිදැල් එළිය අතරින් පපුව තුළට ඇද ගත්තු දුම් රොද වළාවන් දෙක තුනක් නංවමින් පිටතට පා කලේ එහි අශ්වාදය හිත ඇතුලටම ගුලි කර ගන්න ගමන්. මම ඒ විදිහටම දිගා වෙලා හිටියා. එකින් එක ඉහලට නැඟුන දුම් වළළු පොඩි දුරකදි වුනත් මවන එක එක රටා දිහා මම බලාගෙන හිටියා. මට දෑස් තද කර ගන්න ඕන වුනත් මම කලේ හැම හුස්මක් අන්තිමේම ඉහළට පා වෙලා යන දුම් වළා දිහා බලාගෙන ඉන්න එක. හිස පුරාවටම දැනුන වේදනාවට මේක විසදුමක් නොවුනත් ආශ්වාදය ඒ හැම දෙයක්ම තාවකාලිකව අමතක කරලා දානවා කියලා මම දැනන් හිටියා. ඒක, එක අතකට මට සහනයක්.

මම එහෙමම ටික වෙලාවක් හාන්සි වෙලා හිටියා. අතේ තිබුන සිගරට් එකත් ඉවර වෙලා යන්න ඔන්න මෙන්න වුනත් මම ඒකෙන් බලාපොරොත්තු වුන නිදහස මට ලැබුනේ නෑ. මම හිටියේ හැම දෙයක්ම අතරෙම අතරමං වෙලා. තව සිගරට් එකක් හදාගන්න ඕන වුනත් නැඟිටින්න තිබුන කම්මැලිකමටම මම එහෙමම හිටියා. ඇස් දෙක හුඟක් තද කරගෙන.

හිත හැම තැනකම දිවුවා. ඉවසිල්ලක් නැති විදිහට. ඒත් හරි අරමුණක් වෙනුවෙන් නෙමෙයි. අඬවන් වුන ජනෙල් අතරින් යන්තම් හරි හුළඟක් ආවේ නැති හන්දා කාමර පුරාවටම ඉතුරු වෙලා තිබුනේ දුමාරයක් විතරයි. මම යන්තමට ඇහෙන සංගීතයට කන් දීගෙන හිටියා. ඒ මගේ ප්‍රියතම සංගීතයක් නෙමෙයි. ඝෝශාකාරි නාද රටාවේ අතරින් පතර සිත් ඇද ගන්න තැන් තිබුනත් මට ඒක දැනුනේ මහ කරදරයක් විදිහට. ඒත් ඒක මගේ පාලයෙන් බැහැර වුන දෙයක් හන්දා අමාරුවෙන් වුනත් ඒ දේට හිත යොදවන්නේ නැතුව ඉන්නවා ඇරෙන්න මට කරන්න වෙනත් දෙයක් ඉතුරු වෙලා තිබුනේ නෑ.

නින්දත් නොනින්දත් අතරේ ඉදහිට මම වෙලාව දිහා බැළුවා. ඒක වේගවත්. ඒත් මට වුවමනා තරමට නෙමෙයි කියලා එක වෙලාවකට මට හිතෙනවා. විටින් විට මම ඇස් පියා ගන්න උත්සාහ කලා. තාමත් කලින් දැනුන වේදනාව ඒ තරමටම දැනෙනවා. මට තවත් ආශ්වාදයක් ඕන. අන්තිමේ මම අකමැත්තෙන් වුනත් නැගිටින්න තීරණය කලා.

කලින් වතාවට වැඩියෙන් දුම්කොළ ටිකක් දාගත්තු සිගරට්ටුවත් එක්ක මම තනි වුනේ සෝෆාව මත. කාලය ගැන මට ඒ තරම්ම හැඟීමක් නොතිබුන තරම්. සිගරට්ටුවේ සැර ගත තුලට ඇදිලා යද්දී මගේ මතකය හදිසියේම දුවලා ගිහින් නතර වුනේ ඈ ලග. දුම් වළළු හෙමින් කාමරය පුරා පැතිරිලා යන අතරේ මම ඈ ගැන කල්පනා කලා. අපේ ආදරය ගැන.

කාලයක් තිස්සේ ඉදන් තියෙන ආදරයක් වුනත් අපිට තිබුනේ ස්ථාවර නොවුන බැදීමක්. ඒකට හේතු හුඟක් තිබුනා. ඒත් නිතරම වගේ ඇයට ඕන වුනේ මාත් එක්කම ඉන්න. ඒක ලිංගික බැදීමක් විතරක්මද කියලා හිතෙන්න හේතු ඕන තරම් තිබුනත් ඇයට ඒකටත් මට වඩා හොද කෙනෙක් හොයා ගන්න අපහසුවක් තිබුනේ නෑ. ඒත් ඇය මාත් එක්කම රැදුනා. අපි අසතුටින් නොවුනත් හුඟක් වෙලා හිතේ තියාගෙන ඉන්න තරම් සතුටක් අපි අතරට ආව දවසක් ගැන මතකයකුත් නැති තරම්.

අඩක් නිමාවෙමින් තිබුන සිගරට්ටුවෙන් මම බලාපොරොත්තු වුන ආශ්වාදයම ලැබෙමින් තිබුනා. කලින් එකත් එක්ක මුහු වුන හන්දම හිතේ තිබුන බැරෑරුම් ගතියත් ටිකෙන් ටික අඩුවෙලා යන්න ගිහින්. ඒත් හිස පුරා රැදුන වේදනාව තාමත් එහෙමමයි. මම එහෙමම නැගිට්ටා. කෙලවරක තිබුන කණ්නාඬිය ඉස්සරහින් ටිකකට නතර වුනේ මාවම දැක ගන්න. ඔවු මට මාවම දකින්න ඕන වුනා. හැබැයි ඒ බාහිරින් විතරයි.

උරහිස අතරට වෙනකන්ම වැවිලා තිබුන දිඟු කොණ්ඩයත් ගෙලෙන් අඩක් වැහෙන තරමට දිඟු වුන රැවුලත් එක්ක මගේ පෙනුමේ තිබුනේ සමාන්‍ය ගතියක් නෙමෙයි. හුඟක් දෙනෙක් මං දිහා බැළුවේ වෙනස් විදිහකට. ඒ ඇයි කියන්න මම දන්නවා.

" ඔයා ඔහොම ඉද්දි හරි අමුතුයි."

" ඒ ඇයි?"

" නැහැ නිකන්. මම කල්පනා කලේ ඔයාගේ ඔය රැවුලයි කොණ්ඬෙයි කැපුවම ඔයාව කොයි වගේ පෙනෙයිද කියලා."

" හ්ම්ම්."

නිතරම වගේ ඇගේ හිතේ තිබුණේ අරමුණක්. වෙලාවකට හිතෙනවා ඇය ජීවත් වුනේ හීනයකද කියලා. ඇයට ඕන වුනේ මාව වෙනස් විදිහකට දකින්න. මං තුලම ඉදගෙන. ඇය කොච්චර දුරකට සාර්ථක වුනාද නැද්ද කියන්න මම දන්නේ නෑ. ඒත් අපි තාමත් එකට ඉන්නවා. සමහර විට නාමික බැදීමකට හරි.

කන්ණාඬියට මුණ ඔබාගෙන ඉදලම මගේ මූණ නොපෙනෙන තරමටම මගේ හුස්ම කන්ණාඬිය පුරා බැඳිලා ගිහින්. ඇඟිලි තුඩු වලින් හිතුමතේ ඒ අතර රටාවක් මැවුවේ අතීතයත් එක්ක මහා ලොකු ගණුදෙණුවක් තියා ගන්න මට ඕන කමක් නොතිබුන හන්දා. ඇඟිළි රටා අතරින් නික්මුන රතු පැහැ ගැන්විලා ගිය දෑස් වලට තව දුරටත් කෙනෙක්ට ආදරේ කරන්න පුළුවන්ද කියන ප්‍රශ්ණය මගේ හිතට ආවත්, කන්ණාඩිය පුරාවට මවපු රටා හැම එකක්ම අතින් මකාගෙන සෝෆාව උඩට ඇවිත් වැටුනේ ලෝකය ගැනවත් ජීවිතය ගැනවත් ඒ හැටි තැකීමක් නැති ගානට.

අනික් හැමදේම කොයිවිදිහට නතර වෙලා තිබුනත් ජීවිතය විතරක් ගලාගෙන යන බව ඔප්පු කරන්න වගේ කැරකෙමින් තිබුන ඔරලෝසුවේ කටු වල සද්දය ඒකාකාරීව ඇහුනා. මම තව ටික වෙලාවකට ඇස් පියා ගන්න උත්සාහ කලා. හිසේ තිබුන වේදනාව ටිකක් අඩුවෙලා ගිහින් තිබුන නිසාමද කොහේද ඒ වතාවේ නින්දක් ලගට එන්න ඒ හැටි වෙලාවක් ගෙවුනේ නෑ.

***

හදිසියේම මම ඇහැරුණේ කාමරය ඇතුලෙන් ඇහුන සද්දෙට. කාමරයේ කෙලවරවල් හරි හැටි නොපෙනෙන තරමටම දුමාරයෙන් හැම අස්සක්ම වැහිලා ගිහින් තිබුනත් ඇස් වල හුරුවට මම කාමට පුරා ඕන කමින් බැළුවා. මට ඇයව අඳුනගන්න ඒ තරම් අමාරු වුනේ නෑ. ඒ හිටියේ ඇය. කාමරයේ අනික් කෙලවරේ ජනෙල් පියන් ඇරලා දාපු ඇය යන්තමින් පහව යන දුමාරය තුලින් ඇවිදන් ආවේ මම හිටිය දිහාට.

" ඔයාට කී දවසක් කියලා කියන්න ඕනද මේක කරන්න එපා කියලා. ඒ කියන එක අහන්න බැරි නම් අඩුම තරමේ මේ ජනේල ටිකවත් ඇරලා දාන්න."

ඇය හිටියේ කේන්තියෙන්. ඒක  ඒ තරම්ම නුහුරු දෙයක් නොවුනේ ඇය ඔය වචන ටික කියන්නේ කී වෙනි වතාවටද කියලා මට මතකයක් නැති නිසා. මම හිටිය තැනම තිබුන ජනෙල් පියන් දෙක ඇරපු ඇය ටීපෝ එක තැනින් තැන විසිරිලා තිබුන සිගරට් අළු පිහිදලා දාද්දී මම බලන් හිටියේ ඇගේ කෙටි ගවොම අතරින් පෙනුන රෝස පාට යට ඇදුම දිහා. හැඟීමක් දනවන්න ඒ ඉරියවුවම ඇති උනත් මට ඒ තැනට යන්න ඕන කමක් තිබුනේ නෑ.

" ඔයා ලෑස්ති වෙන්නේ නැද්ද?"

" මොකටද?"

ඇය මගේ දිහා බලාගෙන හිටියේ කලින් තිබුන කේන්තියෙන්මයි. මටත් මගේ ඇස් ඉවතට ගන්න ඕන කමක් තිබුනේ නෑ.

" මොකටද අහන්නේ. මිශෙල්ගේ පාටි එක මතක නැද්ද ඔයාට."

" ඔයා ඒකට යන්නද ඔහොම ඇදගෙන ආවේ?"

මම ඇගේ යන්තමින් ඇඟ වැහුන ඇදුම දිහා බලාගෙන ඒ වචන ටික කිවුවේ ඒ තරම්ම තැකීමක් නැතුව.

" නැත්නම් මටත් වඳුරෙක් වගේද යන්න කියන්නේ?"

ඇය කේන්තියෙන් පිට කරපු වචන මම අහගෙන හිටියේ ඕනකමක් නැතුව. විනාඩි කීපයක් තිස්සේ කියවපු කිසිම දෙයකට මම උත්තර නොදී ඉද්දී හති වැටුන ඇය ඉද ගත්තේ මම ඉස්සරහම තිබුන පුටුවක. ඇගේ නිරුවත් දෙපා වල ලස්සන කලිනටත් වඩා හොදින් පේන්න තිබුනා.

" මයිකල් හුඟ කාලයක් තිස්සේ ආදරෙයි කියාගෙන මගේ පස්සෙන් එනවා."

ඇය බොහොම සීරුවේ කිවුවා.

" මයිකල් හොද වැදගතෙක්."

" ඔවු."

" ඉතින් ඔයා මොකද කිවුවේ?"

" මයිකල් දන්නවා මම ඉන්නේ ඔයා එක්ක කියලා. ඒත් මාව මුණ ගැහෙන හැමවෙලේම කියන්නේ එයාගේ ආදරේ ගැන."

" අද ඔයා එයාට කියන්න අපි එකට ඉන්නේ නෑ කියලා."

ඇය මගේ දිහා නිහඬවම ටිකක් වෙලා බලාගෙන හිටියා. ඒ ඇස් වල තිබුනේ දුකක්ද, වේදනාවක්ද එහෙමත් නැත්නම් සතුටක්ද කියලා මට හරි හැටි හිතා ගන්න බැරි උනා. විනාඩියක් දෙකක් විතර ඒ විදිහට ගෙවිලා යන්න ඇති. ඇය වාඩි වෙලා හිටිය පුටුවෙන් නැගිට්ටේ යන්න සූදානමින් කියලා මට හොදින්ම තේරුණා.

" හා."

ඇය කිවුවේ එච්චරයි. හාන්සි වෙලා හිටිය මං දිහාවට නැඹුරු උන ඇය නළලට පුංචි හාදුවක් දුන්නේ අවසාන වතාවට කියලා ඒ පහසිනම දැනුනා.

" ඔයා ඔය ගවුමට ලස්සනයි."

ඇය ඒක ඇහුනා නොඇහුනා ගානට කාමරෙන් පිට වෙලා ගියේ තව වචනයක් වත් කතා කරන්න වුවමනාවක් නැතුව. කාමරේ පුරාවට ආයෙම එකතු වුන පාළුවත් එක්ක තනි උන මම පුටුවේ හාන්සි වෙලාම කල්පනා කලේ අරමුණක් නැති දේවල් ගැන.

ඇය යන්න ගියේ හැමදාටම කියන එක හරියට හීනයක් වගේ. මම මොහොතක් කල්පනා කලේ මම මේ ඉන්නේ මත් බව එක්ක රැදුන හීනයකද කියලා. ඒත් වාසනාවකට හෝ අවාසනාවකට ඒක එහෙම නෙමෙයි. හාන්සි වෙලා හිටිය පුටුවෙන් නැගිටින්න තිබුන කම්මැලි කම පැත්තක තියලා නැගිට්ටේ තව සිගරට් එකක් අර ගන්න හිතට දැනුන ඕන කම නිසා.

කලින් දෙවතාවටම වැඩියෙන් දුම්කොල දාපු සිගරට් එකක් ඔතන අතරේ මම කාමරේ ජනෙල් ආයෙම වහලා දැම්මා. සුපුරුදු හාන්සි පුටුවටම ඇවිත් හොද දුමාරයක් පපුව තුලට අරන් ආයෙම පිට කරලා දැම්මා. දුක, වේදනාව හැම දෙයක්ම තුනී කරන් ආශ්වාදයක් මනස පුරා ඇදිලා යන්න වැඩි වෙලාවක් ගියේ නෑ.

" එයා මයිකල් එක්ක හොදට ඉදියි."





නිමි...










Thursday, 28 January 2016

අපි සිල් බිඳ ගත්ත හැටි



මේ දවස් වල හැමෝම වගේ සිල් බිඳ ගත්ත හැටි කතා වෙන හන්දා මටත් හිතුනා අපිත් සිල් බිඳ ගත්ත හැටි ගැන ලියන්න. ඔවු ඔවු. ලියනවා කියලා හිතුනොත් ලියනවම තමයි ඉතින්. මේක අමතක වෙලා තිබුන ගොඩේ තිබුනට මේ සිද්ධි ටිකත් එක ආයෙම පාරක් මතක් උනා අහම්බෙන් වගේ.

සිල් බිඳ ගත්ත හැටි ගැන කියනවනම් ඉතින් අපිට යන්න වෙනවා ඉස්කෝලේ කාලෙට. මොකද ඉතින් අපිට සිල් බිඳ ගන්න වුනේ ඉස්කෝලේ ඕලෙවල් කරන කාලෙදි හන්දා. හා හා, වැඩිය දේවල් හිතන්න කලින් කතාව කියවලා ඉමුකෝ.

කලින් කිවුවා වගේ අපි හිටියේ ඕලෙවල් පන්ති වල. ඔය කාලේ මාස දෙක තුනකට සැරයක් එන පෝයක් අල්ලලා ඒ ලග දවසක අපිට ඉස්කෝලේ සිල් ගන්න වෙනවා. ඒ දවස් වල නම් ඉතින් අපිට  ඕක එපාම කරපු වැඩක්. මම ගියේ මිශ්‍ර පාසලකට කියලා කලින් කතා කියවපු අයට මතක ඇතිනේ. ඒ හන්දා ඉතින් සිල් ගන්න තියෙන දවසට මග අරින්නේ නැතුව ආව එවුන් වගේම නෑවිත් ඉන්න බැරි නිසා අපු එවුන් හිටියා. දැන් අහන්න එපා උඹ හිටියේ ඔය දෙකෙන් මොන සෙට් එකේද කියලා. ඒක ඇවිත් එක එක කාල වලදි වෙනස් උනා.

ඉතින් ඔන්න මේ කියන්න යන දවසෙත් අපි හිටියේ සිල් අරගෙන. වෙනදට පන්ති මට්ටමෙන් පන්තියට එක හාමුදුරුවෝ කෙනෙක් වැඩම කරලා සීල ව්‍යාපාරය කෙරනෙ එක තමයි හැමදාම වගේ උනේ. එදා මොකක් හරි හේතුවකට අපි සෙට් එක ඔක්කොමව මේන් හෝල් එකට දාලා සිල් ගන්න සෙට් කරල තිබුනේ. අපේ පන්තියේ සමහර කොල්ලොන්ට වගේම කෙල්ලන්ට ඕක කියලවත් කර ගන්න බැරි වැඩක් උනාට අපි අනිත් උන් ටික හිටියේ එපාම වෙලා.

ඒත් ඉතින් කරන්න දෙයක් නැති හන්දම පැයක් දෙකක් විතර ඉවසා වදාරගෙන හිටියා. උදේ දානෙට පස්සේ තිබුනේ භාවනා වැඩසටහනක් වගේ තමයි මතක. අපි සෙට් එක ඉතින් මුල්ලකට වෙලා හිටියා.

" මේක හරි යන්නේ නෑ. පනිමුද බං." එකෙක් කිවුවා

" මේ සිල් අස්සේ?"

" අවුලක් වෙන එකක් නෑ කවුරුවත් අපිව හොයන්නේ නෑනේ. ඔන්න ඔහේ යමං."

කට්ටියටත් එපා වෙලාම හිටිය හන්දයි, මේන් හෝල් එකට දාපු හන්දා පැන්නා කියලා කාටවත් මීටර් වෙන්නෙත් නැති හන්දා ටික වෙලාවක් බලලා සිල් කට් කරලා කොහොම හරි පැන ගත්තා. ඔය පවුල් පන්සල් වෙලා ඉදිය කීප දෙනා ඇරෙන්න අපි ඔක්කොම කොහොම හරි පැන ගත්තා.

" දැන් මොකද කරන්නේ?"

පනින්න කතා උනාට මොකද කරන්නේ මොකද කියලා අයිඩියා එකක් නෑ. කෝකටත් කියලා ඉස්කෝලේ මායිමෙන් ඈතට ගිහින්ම තමයි කතා කරන්න සෙට් උනේ.

" මැච් එකක්වත් ගහමු."

එකෙක් ඉදන් කිවුවා. වෙන අයිඩියාස් මුකුත් නොතිබුන එකේ මැච් එකක් ගහන්න කට්ටිය එක පයින් සෙට් උනා. කොහොමත් ඉතින් සරම් ගහන් සිල් ගන්න ගියාට රෙඩිමේට් කලිසමක් අරගෙනයි යන්නේ කියලා ආයි ඉතින් කියන්න ඕන නෑනේ. කොහොම හරි මැච් එකක් ගහන්න කියලා සෙට් වෙලා අපි ගියා අර කලින් කතාවක මඤ්ඤොක්කා මෙහෙයුමට සෙට් උනම පිට්ටනියට. ඒ ලග පාත ඉතින් බැට් එකක් බෝලයක් හොයා ගන්න එක මහ අමාරුවෙක් නෙමෙයි හන්දා අපි සෙට් වෙලා ආතල් එකේ මැච් ගහන්න ගත්තා.

පැයක් දෙකක් විතර ගියා. කිසිම හෙනයක් නැතුව අපිත් සෙල්ලම් කරා. අපේ සෙට් එකේ ඉන්නවා මැන්ඩා කියලා පොරක්. උට ඔය නම දැම්මේ අපේ ලොක්කා. ඒක දිග කතාවක්. හිතුනොත් වෙන දවසක ලියන්නම්. කොහොම හරි මැන්ඩා ෆීල්ඩ් කර කර හිටියේ බවුන්ඩ්‍රී ලයින් එකේ.

ටිකක් වෙලා ඔහොම සෙල්ලම් කර කර ඉද්දී මැන්ඩා උගේ පැත්තට ආව කැච් එකක් ගන්න දිවුව පාර ඇදගෙන වැටුනා. ගල් බොරළු පොලවේ වැටෙන එක කොච්චර ආතල්ද කියලා ඉතින් කියන්න ඕන නැහැනේ. ඒ උනාට ඉතින් අරූ මලත් අපේ එවුන් හිනා වෙන එක කොමත් වෙන දෙයක් නේ. කැච් එක අත ඇරියට ටිකක් බනින අස්සේ බැට් කරපු එවුන් ළකුණු හතරකුත් කොහොම හරි දුව ගත්තා. ඒත් වැටුන එකා නෙමෙයි නැගිටින්නේ.

නැගිටලා බෝලේ දාහන් %$%$ කියලා ආදරෙන් ඇමතුවත් මැන්ඩගෙන් නෝ රිප්ලයි. ඒ ගමන නම් එකා දෙන්නා ඌ ලගට ගිහින් බැළුවා මොකද කියලා. මූ ඉන්නවා සිහිය නැතුව වැටිලා. හිටපු විදිහට නම් හිතුනේ මැරිලම තමයි කියලා. පස්සේ කොහොම හරි දඟලලා මූව නැගිට්ටවා ගත්තා. අර බොරළු ගොඩේ වැටුන පාර නළල වැදිලා නළල ගෙඩි ගැහිලා නිකන් දොඬං ගෙඩිය ගානට. කොහොම හරි යන්තම් මූ ඇස් ඇරලා ටිකක් ශේප් උනා.

" මම මේ කොහේද බං ඉන්නේ?"

ටිකකින් මූ ඇහුවා කියපංකෝ. අපිව නිකන් මඤ්ඤං වෙලා වගේ උගේ දිහා බැළුවා. ඌත් ඒ විදිහටම අපි දිහා බලාගෙන ඉන්නවා.

" ඇයි &%&% අපි මැච් එකක් ගහන්න ආවේ"

මූ වට පිට බලනවා මෙලෝ සිහියක් නැතුව. අපි එක්කත් වැඩි කතාවක් නෑ. ඒ ගමන නම් අපෙත් බොක්ක කූල් වෙලා ගියා මේ මොකද්ද වුනේ කියලා. වෙන කරන්න දෙයක් නෑ. ඒ වෙද්දි දවල් 12 පහු වෙලා වගේ තිබ්බේ. මූව ගෙදර එක්කන් යමු කියලා කට්ටිය කතා වුනා. ඒත් අවුල තිබුනේ මූ හිටියේ හෙනම දුර. අපි උන්ගේ ගෙදර ගිහින් තිබුනෙත් හෙන අඩුවෙන්. උගේ දිහා යන විදිහ අපිටත් හරියට මතක නෑ.

" උඹට ගෙදර යන පාර මතකද?"

" කාගෙද?"

අපි නිකමට වගේ උගෙන්ම ඇහුවම ඌ අපිව තව මාන්දමික කරන උත්තර තමයි දෙන්නේ. වෙන කරන්නම දෙයක් නැති හන්දා කොහොම හරි මතකෙන් උගේ ගේ හොයාගෙන යන්න අපි හිතුවා. කට්ටිය කොහොම හරි කතාවෙවි පාර මතක් කරන් උගේ ගෙදර හොයන් එද්දී මූට ලාවට වගේ අපි සෙට් එකේ නම් ටික මතක් වෙලා කතා කරා. හැබැයි ඉන්නේ කොහෙද මොකද කරන්නේ කිසිම සිහියක් නෑ. හිටපු විදිහට ඔයත් මදැයි කියලා අපි හිතාගෙන කොහොම හරි මූව ගෙදර එක්කන් ආවා.

ඇවිත් බලද්දී ගෙදර කවුරුවත් නෑ. තනියම මූව දාලා එන්නත් බයයි දැන්. ඒ ගමන තව පැයක් විතර බලාගෙන හිටියා ගෙදර කවුරු හරි එනකන්. කොහොම හරි අතිමේ මුන්ගේ තාත්තා ගෙදර ආවා. තාත්තා ආවයින් තවත් අවුල් දැන් සීන් එක කොහොමද කියන්නේ කියලා. මුගේ ඔළුව වැදුන තැන ගෙඩි ගැහුන එක බැහැලත් නෑ. එන්න එන්න වැඩි වෙලා මිසක්.

කොහොම හරි ශේප් එකේ වෙච්ච සිද්දිය මැන්ඩගේ තාත්තා එක්ක කිවුවා. තාත්තත් කිසි සද්දයක් නැතුව අහගෙන හිටියා. හැබැයි මූඩ් එකේ නම් තිබුනේ අපි ඔක්කොටම නෙලන ලුක් එකක්.

" දැන් තෝ උදේ ගෙදරින් ගියේ සිල් ගන්නවා කියලා නේද?"

තාත්තට මල පැනලා අරූගෙන් අහනවා. ඌට උත්තර දෙනවා තියා උනේ මොකද්ද කියලවත් දන්නේ නැතුව අපි දිහා බලනවා.

" යමං ඔහොමම දොස්තර ලගට එහෙනම්."

අපි එක්ක කිසි කතාවක් නැතුව තාත්තා මැන්ඩව ත්‍රීවීල් එකේ දාගෙන ගියාට පස්සේ අපිත් එන්න ආවා. ඒ උනාට හිටියේ බය එකේ හොදම එකෙන්. මූට සිරාවටම මතක නැති උනොත් කියලා. හැබැයි හොද වෙලාවට පහුවදා වෙද්දී ඌට කිසි අවුලක් නෑ. පුරුදු විදිහටම ඉස්කෝලෙත් ආවා.